JOGA

METODA B.K.S IYENGARA

Bellur Krishnamachar Sundararaja Iyengar urodził się 14 grudnia 1918 r. we wsi Bellur w stanie Karnataka na południu Indii. Przez całe dzieciństwo zmagał się z poważnymi chorobami. Dopiero intensywna praktyka jogi, którą rozpoczął w wieku lat 16-tu, przywróciła mu pełne zdrowie.Jest największym współczesnym nauczycielem jogi. Opracowana przez niego metoda stanowi owoc dziesiątek lat doświadczeń w praktyce własnej i nauczaniu innych.
Do jego uczniów należeli filozof Jiddu Krishnamurti (przez ponad 20 lat), Yehudi Menuhin, Królowa Belgii Elżbieta, pianista Witold Małcużuński oraz filozof i pisarz Aldous Huxley.
W 1975-tym w Punie, niedaleko Bombaju, powstał ośrodek jogi według metody B.K.S. Iyengara. Obecnie zajęcia prowadzą w nim córka mistrza Gita i syn Prashant – wielkiej klasy nauczyciele. On sam niezmiennie poświęca na praktykę asan i pranajamy kilka godzin dziennie i cieszy się znakomitym zdrowiem.
Jest też autorem licznych książek dotyczących filozofii i praktyki jogi, oraz podręczników. Napisał m.in. Światło jogi, (Light on Yoga), Pranajama (Light on Pranayama), Drzewo jogi
(The Tree of Yoga), tłumaczenie i komentarz do Yoga-sutr Patanjalego, Światło Yoga-sutr Patanjalego (Light on the Yoga Sutras of Patanjali).

CHARAKTERYSTYKA METODY

W hatha jodze ciało jest używane jako narzędzie do poszerzania świadomości i wyciszania umysłu.
Metoda opracowana przez B.K.S Iyengara wyróżnia się wyjątkową precyzją. Każda część ciała wykonuje ściśle określona pracę. Nie ma tu miejsca na dowolność. Praktyka polega 
na uważnym wejściu w pozycję (asanę) i pozostaniu w niej przez odpowiedni czas. Ćwiczący stale docierają do granic swoich możliwości i przechodząc je osiągają postępy 
i terapeutyczne efekty.
Wyjątkową cechą jogi Iyengara jest wykorzystanie licznych pomocy: koców, lin, kostek, pasków oraz specjalnie zaprojektowanych krzeseł, ławek i wałków. Umożliwiają one doświadczanie dobroczynnego działania asan osobom o znacznych indywidualnych ograniczeniach. Szczegółowo opracowane pozycje leczą różne dolegliwości prowadząc ćwiczącego ku pełnemu zdrowiu. 
Każda sesja kończy się pozycjami relaksowymi. Po minimum sześciu miesiącach praktyki można przystąpić do ćwiczeń oddechowych – pranajamy. 

Pozycje stojące (np. utthita trikonasana – trójkąt, virabhadrasana – wojownik )- najważniejsza grupa asan dla osób dopiero zaczynających praktykę, przygotowuje do dalszej praktyki; – zwalczają sztywność nóg i bioder, koryguje lekkie wady nóg i umożliwiają ich symetryczny rozwój, uśmierzają bóle pleców, wzmacniają okolicę kostek i rozwijają klatkę piersiową; 

Pozycje odwrócone (np. salamba śirsasana – stanie na głowie, salamba – sarvangasana – świeca) – kluczowe pozycje w jodze, – zwiększają dopływ czystej, utlenionej krwi do komórek mózgowych, co zwiększa moc intelektu i jasność myślenia, regulują gospodarkę hormonalną i przemianę materii, wykorzeniają przeziębienia i dolegliwości górnych dróg oddechowych, działają odprężająco na układ nerwowy;

Wygięcia do przodu (np. janu-śirsasana, paścimottanasana)- tonizują narządy brzucha, podnoszą tonus nerek, regenerują kręgosłup i polepszają trawienie, rozciągają tył ciała, wyciszają umysł;

Pozycje balansowe na rękach (np. majurasana – paw, bhudżapidasana)- wzmacniają ramiona i nadgarstki, ćwiczą mięśnie brzucha, obdarzają poczuciem lekkości ciała; 

Wygięcia do tyłu (np. bhudżangasana – wąż, urdhva dhanurasana – mostek)- intensywnie otwierają okolicę mostka, rozciągają klatkę piersiową oraz mięśnie brzucha, wzmacniają kręgosłup – plecy stają się mocne i pełne życia, asany te dodają energii i pewności siebie

Skręty (np. bharadvadżasana, maricziasana)- pomagają uelastycznić kręgosłup i barki, uśmierzają bóle pleców, tonizują wątrobę, śledzionę oraz trzustkę, oczyszczają ciało z toksyn

Cykl powitania słońca – Surya Namaskar – intensywnie rozgrzewa barki, napełnia energią, usuwa zmęczenie i orzeźwia umysł; 

Relaks (śavasana, badhakonasana) – usuwa zmęczenie i napięcia z całego ciała po innych asanach, wycisza umysł, regeneruje ciało;

8 stopniowa ścieżka

Ashtanga yoga- znaczy ośmiostopniowa ścieżka. Zdefiniowana, uporządkowana i ogłoszona przez Patanjalego w Yoga sutrach przeszło 2000 lat temu nauka jogi składa się z ośmiu części:

YAMA

podstawowe zasady moralne 

NIYAMA

podstawowe założenia indywidualnej samodyscypliny

ASANA

pozycje jogi

PRANAYAMA

kontrola oddechu

PRATYAHARA

kontrola, panowanie nad zmysłami

DHARANA

koncentracja

DHYANA

medytacja

SAMADHI

owoc praktyki, stan nadświadomości

Rozwijanie praktyki powinno przebiegać stopniowo, łącząc poszczególne elementy. B.K.S Iyengar osobom prowadzącym normalne życie świeckie w społeczeństwach zachodnich poleca rozwój czterech pierwszych stopni jogi. Umacniać się w moralnym życiu, samodoskonalić, zachować dyscyplinę, praktykę asan i pranayamy. Pozostałe części: powściągniecie zmysłów, koncentracja, medytacja i stan samadhi wynikają z osiągnięcia perfekcji w pierwszych czterech. YAMY I NIYAMY – uniwersalne zasady moralne, wskazówki dotyczące samodyscypliny i samodoskonalenia są niezbędnym fundamentem właściwej, przynoszącej korzyści praktyki. Rozwijanie w sobie 5 yam i 5 niyam pozwala żyć w zgodzie i harmonii z otoczeniem.

ASANY

pomagają w rozwijaniu samoświadomości, oczyszczają ciało na fizjologicznym poziomie, dają siłę i zdrowie. Właściwa praktyka daje poczucie równowagi, odblokowuje ciało, uwalnia napięcia. Jest sztuką samoobserwacji, poznawania własnych ograniczeń i pracy z nimi na fizycznym poziomie – przygotowuje do pranayamy

PRANAYAMA

ćwiczenia oddechowe integrujące ciało i umysł. Kontrola i różne sposoby oddychania dopełniają proces samooczyszczania i usuwania napięć z ciała. 
“Praktyka Pranayamy powinna nastąpić po osiągnięciu mistrzostwa w asanach” ( Yoga Sutry. II, 49)

YAMA - 5 podstawowych zasad moralnych

ahimsa – niekrzywdzenie, nie używanie przemocy
asteya – niekradzenie
satya – prawda, życie w prawdzie
brahmacarya – wstrzemięźliwość
aparigraha – niegromadzenie

NIYAMA - 5 podstawowych założeń indywidualnej samodyscypliny

sauca – czystość
santosa – zadowolenie, spokój
tapas – zapał, wytrwałość, wysiłek
svadhaya – obserwacja, badanie, samokształcenie
isvara pranidhana – oddanie się, zrzeczenie

Bardziej szczegółowy opis i wyjaśnienie można znaleźć w literaturze: “Światło Jogi” B.K.S Iyengar oraz “Drzewo Jogi” B.K.S Iyengar

Joga - historia

Korzenie jogi są związane z tradycją hinduistyczną, z terminem joga można zetknąć się w pochodzących z przeszło 2500 lat temu Wed, w powstałej na przełomie II i III w.p.n.e Bhagavadgicie Kriszna instruuje Ardżunę w jaki sposób osiągnąć zjednoczenie ze swoja naturą, jaźnią. Według niektórych źródeł nauka jogi jest znacznie starsza i pochodzi z okresu przedwedyjskiego. Około II, III w.n.e nauki jogi zebrał, usystematyzował i wyłożył zwięzłej formie podzielonych na cztery części 195 aforyzmów wielki mędrzec tamtych czasów – Patanjali. Jego dzieło Yoga- sutry jest podstawowym tekstem źródłowym opisującym metodę w jaki sposób każdy człowiek może rozwinąć siebie i osiągnąć jedność na drodze Ashtanga yogi – ośmiostopniowej ścieżki jogi.. Późniejsze teksty źródłowe: Yoga- vasisthra, Gheranda- samhita, Siva- samhita, Hathayoga pradipika i inne rozwijają i opisują różne praktyki jogiczne. Istnieje wiele szkół i tradycji przekazu. Jogę można praktykować niezależnie od wyznawanej religii, filozofii etc.- jest to uniwersalny sposób pracy nad sobą. W dzisiejszych czasach jednym z najwybitniejszych żyjących nauczycieli jogi jest Bellur Krischnamachar Sundaraja Iyengar, który stworzył nowoczesną, praktyczną metodykę pracy z ciałem prowadzącą do wewnętrznej integracji. Patrz: metoda B.K.S Iyengara. Szczegółowo opracowana przez Iyengara metoda rozpowszechniła się w wielu krajach, kilkadziesiąt milionów ludzi z powodzeniem praktykuje asany w opracowany przez niego sposób.

JOGA

znaczy łączyć, integrować, scalać. Jest to starożytny, pochodzącysię z Indii, praktyczny system samopoznania. Pozycje jogi może ćwiczyć każdy, zaczyna się od prostych, wstępnie otwierających ciało dążąc stopniowo do bardziej złożonych. Ćwiczą osoby w różnym wieku- dzieci w przedszkolach i emeryci. Ważne jest by praktykować pod okiem wykwalifikowanych nauczycieli.

ASANY

to gimnastyczne pozycje jogi wzmacniające, rozciągające i oczyszczające ciało na fizjologicznym poziomie. Przestrzeganie uniwersalnych zasad moralnych, indywidualnej samodyscypliny oraz ćwiczenie Asan daje poczucie wewnętrznej równowagi i spokoju. Właściwa praktyka prowadzi do wewnętrznej równowagi: osoby nerwowe uspokajają się, osoby depresyjne energetyzuje i pobudza

Korzyści fizyczne

SIŁA

pozycje jogi nadają siłę każdej części ludzkiego ciała

ELASTYCZNOŚĆ

dzięki odpowiednim ćwiczeniom rozciągającym, młodzieńcza gibkość zostaje zachowana lub odzyskana

WYTRZYMAŁOŚĆ

regularna praktyka zwiększa możliwości wykonywania pracy

POSTAWA

kiedy siła i elastyczność są w harmonii prawidłowa postawa ciała jest osiągnięta

ENERGIA

optymalna praca gruczołów oraz głęboka relaksacja działają regenerująco

ZDROWIE KRĘGOSŁUPA

jest bezpośrednim efektem prawidłowej praktyki pozycji jogi

Korzyści umysłowe

KONCENTRACJA

trwanie w asanach pogłębia i poszerza koncentrację

OPANOWANIE STRESU

ćwiczania uczą jak zachować spokój w trudnych sytuacjach, co działa odstresowująco 

SPOKÓJ

spokój ciała, tolerancja umysłu i akceptacja siebie powoduje trwały stan pokoju i wyciszenia.